> SANGAMESWARAM - Daaru Linga (DharmaRaAja pratishta) - A rare temple of Lord Shiva

SANGAMESWARAM - DaAru Linga Kshethra

(DharmaRaAja pratishta)

Sangameswara Kshetra also known as Nivrutti Sangama is one of the important pilgrimage mentioned by Saint Sri VaAdiraAjaru in his magnum opus "Theertha Prabandha" (in Poorva Prabandha). It is a sacred confluence of Seven holy rivers meeting viz. Krishna, Veni, BhavanaAshini, Tunga, Bhadra, Bheemarathi, Malaprabha.

It is located in Kurnool district of Andhra Pradesha about 22 km from Nandikotkuru. This holy kshethra has been visited by Pancha Pandavas (Mahabharata) during their Aranyavaasa where Dharma Raja made pratishta of Lord Shiva Linga which is known as Sangameswara.

Rarity of this kshethra is apart from being a Sangama Kshethra, Shiva Linga is DaAru (wooden) Linga. As per legends when DharmaRaja wanted to install Shiva Linga, he sent Bheemasena to KaAshi to bring a Shiva Linga. But, since it was getting delayed for muhurta, Dharmaraja cut a nearby Neem Tree and with its branch installed Shiva Linga which is being worshiped even today.

Due to SriSailam project, this temple got submerged from flood waters when it is not accessible. However, the temple is visible for some days when the water levels come down during the summer and is kept open for the public. Even though some of the temples and its Moorthis are relocated this historic temple is retained at this Punya Kshethra.

In the words of Saint Sri VaAdiraAjaru (Theertha Prabandha) this holy Sangama Kshethra located at the confluence of Seven Holy rivers is capable of wiping out sins and bestowing bliss/auspiciousness to the devotees.

Moola Brundavana of Sri Sathyanidhi Theertharu which was at this holy kshethra was relocated to Kurnool (Uttaradi Matha) during the period of Sri SathyaPramoda Theertharu.

The temple which was built during the Chalukya dynasty got submerged in the 1980s when the Srisailam dam was constructed. However, Sangameswara Temple was not relocated like many others in this locality.

It has remained hidden under water for twenty years and it resurfaced after decades in 2003. However, the temple is visible for some days when the water levels come down during the summer and is kept open for the public.

Since 2003, the temple has resurfaced every year during summer.

కర్నూలు జిల్లా నందికొట్కూరు నుండి దాదాపు 22 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న సంగమేశ్వరాన్నే సప్తనదీ సంగమేశ్వరం అంటారు. ఇక్కడ కృష్ణా నదితో భవనాశిని నది కలుస్తుంది. అప్పటికే కృష్ణానదిలో వేణి, తుంగ, భద్ర, భీమరతి (భీమా), మలపహరిణి(మలప్రభ) నీరు ఉండటం చేత ఈ సంగమాన్ని సప్తనదీ సంగమం అంటారు.

మిగతా శివలయాలకు భిన్నంగా సంగమేశ్వర ఆలయంలో దారు / కొయ్య లింగం దర్శనమిస్తుంది. దీనివెనుక ఒక కథ ఉంది.

ద్వాపరయుగంలో ఈ ప్రాంతంలో తీర్థయాత్రల కొచ్చిన ధర్మరాజు ఇక్కడ ఒక లింగాన్ని ప్రతిష్టించాలని సంకల్పించి భీముడిని కాశీ పంపాడట. ముహూర్తం సమయానికి భీముడు రాకపోయేసరికి ఒక వేప కొయ్యతో చేసిన శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించాడట. కాశీ నుండి మరో శివలింగంతో తిరిగివచ్చిన భీముడు అప్పటికే వేరే లింగాన్ని ప్రతిష్టించి ఉండటం చూసి కాశీ లింగాన్ని కృష్ణా నీటిలో వదిలేశాడట. ధర్మరాజు భీముడిని శాంతింపజేసి కాశీ లింగాన్ని కూడా అక్కడే ప్రతిష్టించడట. భీముడి కాశీ లింగం భీమలింగం గానూ ధర్మరాజు ప్రతిష్టిత కొయ్య లింగం ధర్మలింగం గానూ పిలవబడుతున్నాయి.

శ్రీశైలం డ్యాం నిర్మాణంతో నీట మునిగిన ఈ సంగమేశ్వర ఆలయాలు, శ్రీశైలం జలాశయంలో నీటి మట్టం తగ్గినప్పుడు బయటపడుతూ ఉంటుంది.

1480-1600 వరకు 120 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ జీవనం సాగించిన కర్నాటక యతీశ్వరులు శ్రీవాదిరాజ తీర్థ తమ "తీర్థప్రబంధ" గ్రంథంలో నివృత్తి సంగమ క్షేత్రాన్ని అద్భుతంగా వర్ణించారు.

నివృత్తిసంగమో భాతి యత్ర మర్త్యుముపాశ్రితాః|

నివర్తంతేsఖిలా దోషాః సంయునక్తిశుభావలీమ్||

అర్థం: నివృత్తి సంగమాన్ని సేవించిన మానవునికి పాపాల నుండి నివృత్తి కలిగి, పుణ్యాలతో సంగమమవుతుంది.

నివృత్తి (విడుదల), సంగమం (కలవడం) - ఇవి వ్యతిరేక పదాలు. అలాంటి పదాలతో ఈ క్షేత్రాన్ని పిలవడం వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక సూక్ష్మాన్ని సులభమైన రీతిలో వివరించారు వాదిరాజతీర్థులు.

Hari Sarvottama - Vaayu Jeevottama

Sri GuruRaajo Vijayate